Elementarz

Czy wiesz skąd pochodzi legenda o potworze morskim: Lewiatanie? Historie o straszliwej bestii z głębin znajdziemy w judaizmie, chrześcijaństwie, ale też kulturze mainstreamowej. Lewiatanie? Lewiatanie? Lewiatanie?

Lamed ל jak Lewiatan (לִוְיָתָן), z serii straszne historie: Potwór Morski
Pierwszy wspomina o nim Stary Testament, dlatego historie o straszliwym potworze z głębin znajdziemy w judaizmie, chrześcijaństwie, ale też kulturze mainstreamowej. Lewiatan to ogromny stwór przypominający węża. Posiada wielki pancerz łusek, który chroni go przed wszelkimi atakami.

Według Starego Testamentu, nie jest tylko potworem morskim, ale i również upadłym serafinem (demonem), wygnanym na morze za spowodowanie buntu w Raju. W legendach żydowskich dowiadujemy się, że Bóg stworzył samca i samicę Lewiatana, później zabił samicę i zostawił dla prawych, ponieważ gdyby Lewiatany rozmnożyły się, świat nie wytrzymałby tego. W dniu Sądu Ostatecznego mięso z potwora zostanie podane prawym ludziom, a skóra użyta do pokrycia namiotu, w którym odbędzie się uczta.

• A czy Ty znasz potwory morskie z filmów i książek, które atakowały statki?
• Prawdopodobnie te historie bazują na legendzie o Lewiatanie.

Symbolika:
Literze hebrajskiej ל (Lamed) odpowiada cyfra 30.
Znaczenie symboliczne: koza, kontrola, uczyć się.

Czy wiesz dlaczego Żydzi noszą kipę, czyli jarmułkę? Czy wiesz dlaczego Żydzi noszą kipę, czyli jarmułkę? 11. Czy wiesz dlaczego Żydzi noszą kipę, czyli jarmułkę?

Kaf כ jak Kipa, czyli jarmułka (כיפה)
Dlaczego Żydzi noszą kipę?
Nakrycie głowy jest wyrazem szacunku i pokory. Dlatego mężczyźni noszą kipę w chwilach i miejscach, kiedy obcują z Bogiem, czyli:
● podczas modlitwy i błogosławieństw
● czytania Tory
● podczas przebywania w synagodze i domu nauki (jesziwie)

Noszenie kipy nie jest religijnym nakazem, ale tradycją. Wielu Żydów nosi ją na co dzień.

• A jakie Ty znasz zwyczaje, które są wyrazem szacunku w miejscach religijnych?
• Czy znasz inne elementy garderoby, których noszenie bierze się z tradycji? 

Symbolika:
Literze hebrajskiej כ (Kaf) odpowiada cyfra 20.
Znaczenie symboliczne: wyciągnięta dłoń, otworzyć.

Czy wiesz, że słowa: belfer, ciuch, machlojka, ślamazara są zapożyczeniem z języka Jidysz? Dowiedz się więcej o Jidysz! Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!Dowiedz się więcej o Jidysz!

Jod י jak Jidisz, Jidysz (ייִדיש)
Jidysz to język, którym posługują się europejscy Żydzi. Jest najlepszym obrazem tego, jak bogatą historię posiada naród żydowski. Powstał ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu niemieckiego. Jednak największe skupiska ludności mówiące w jidysz znajdowały się na terenie południowo-wschodniej i centralnej Polski, Litwy i Białorusi, zachodniej Ukrainy, zachodniej Rosji, Rumuni, Mołdawii.

Niemiecki + Hebrajski + Romański = Jidysz
Dziś jidysz używany jest przede wszystkim wśród ultraortodoksyjnych społeczności żydowskich. Uznawany zazwyczaj za wymarły, ale możesz z powodzeniem usłyszeć go na przykład na ulicach dwóch dzielnic – Me’a Sze’arim w Jerozolimie i Bnei Brak niedaleko Tel Awiwu. Natomiast większość Żydów posługuje się językiem hebrajskim.

• A jaki wpływ miał Jidysz na polski język?
• Belfer, ciuch, machlojka, ślamazara – te słowa są zapożyczeniem z Jidysz. A Ty, jakie znasz słowa, które język polski zapożyczył od innych języków?

Symbolika:
Literze hebrajskiej י (Jod) odpowiada cyfra 10.
Znaczenie symboliczne: ręka, prawo, siła wyższa.

A czy wiesz, że chałka wywodzi się z kultury żydowskiej? Żydzi jedzą chałkę w czasie Szabatu – ważnego święta, które rozpoczyna się w każdy piątek o zachodzie słońca. o zachodzie słońca.
o zachodzie słońca. o zachodzie słońca. o zachodzie słońca. 

Chet ח jak Chałka (חַלָּה)
A czy wiesz, że chałka wywodzi się z kultury żydowskiej? Żydzi jedzą chałkę w czasie Szabatu – ważnego święta, które rozpoczyna się w każdy piątek o zachodzie słońca. Spożywanie wieczerzy zaczyna się od błogosławieństwa nad dwiema chałkami, którą potem dzielą się domownicy, posypując ją solą.
Polska chałka jest słodka, posypana kruszonką, natomiast ta na szabat jest bardziej wytrawna.

Poznaj przepis na chałkę!
Składniki ciasta:
● 2 1/4 łyżeczki aktywnych drożdży suchych
● 1 szklanka ciepłej wody
● 4 szklanki mąki uniwersalnej
● 7 dużych żółtek (odstaw białka)
● 1/4 szklanki cukru
● 1 łyżeczka soli
● 6 łyżek greckiej oliwy z pierwszego tłoczenia
● 2–3 łyżki prażonego sezamu lub makuRobimy ciasto!
W małej misce wymieszaj drożdże z ciepłą wodą. Możesz to zrobić w mikserze, blenderem lub widelcem. Dodaj dużą szczyptę cukru. Mieszaj do momentu aż drożdże się rozpuszczą. Odłóż na około 10 minut, aż drożdże zostaną aktywowane, tworząc spienioną warstwę.
W dużej misce wymieszaj mąkę, żółtka, cukier, sól i olej. Jeśli nie masz miksera, użyj drewnianej łyżki. Dodaj drożdże do ciasta i miksuj, aż ciasto będzie zbyt trudne do wymieszania.

Czas ugniatania
Przenieś ciasto z miski na posypaną mąką powierzchnię. Ugniataj ręcznie przez 10 minut. Jeśli ciasto jest zbyt lepkie podczas ugniatania, dodaj trochę mąki i kontynuuj ugniatanie, aż ciasto będzie miękkie i gładkie. Uformuj ciasto w kulkę. Teraz umieść ciasto w dużej, lekko naoliwionej misce. Przykryj ściereczką kuchenną i przechowuj w ciepłym miejscu przez 1 1/2 do 2 godzin, aż ciasto się podniesie. Ciasto jest gotowe, gdy będzie dwa razy większe od momentu włożenia do miski.

Pleciemy warkocze
Rozwałkuj ciasto i odwróć z powrotem na lekko posypaną mąką powierzchnię. Podziel ciasto na trzy równe części, a następnie zwiń każdy kawałek w linę o długości około 20 cm. Spleć trzy liny razem jak włosy; ściśnij oba końce razem, aby zakończyć warkocz.Umieść pleciony bochenek na dużej blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Przykryj i odłóż w ciepłe miejsce na kolejne 30-45 minut, pozwalając ciastu ponownie rosnąć.

Teraz pieczenie
Rozgrzej piekarnik do 190°C. Obficie posmaruj bochenek około 2-3 łyżkami białek. Posypać sezamem lub makiem. Piec w piekarniku przez 20-25 minut lub do złotego koloru. Chałka powinna ostygnąć przed pokrojeniem.

Symbolika:
Literze hebrajskiej ח (Chet) odpowiada cyfra 8.
Znaczenie symboliczne: życie, nowy początek, grzech.

Dla narodu żydowskiego, który przez wieki nie miał swojego miejsca na ziemi, pamięć ma znaczenie szczególne. Dla narodu żydowskiego, który przez wieki nie miał swojego miejsca na ziemi, pamięć ma znaczenie szczególne.

Zajin ז jak Zachor (זכור)
Zachor oznacza “pamięć” lub “pamiętaj.” Pamięć jest ważna dla każdego narodu. Dla narodu żydowskiego, który przez wieki nie miał swojego miejsca na ziemi, pamięć ma znaczenie szczególne. Zwłaszcza po doświadczeniach II wojny światowej i holokaustu, kiedy III Rzesza ustanowiła sobie za cel, by naród żydowski zniknął na zawsze.Stworzono specjalne obozy koncentracyjne, w których zabijano Żydów lub skazywano na morderczą pracę. Ta praca często kończyła się śmiercią. Słowo „Zachor” umieszcza się często na opaskach, jakie Ocalali po Holokauście dostają podczas obchodów Dni Pamięci.Historie i doświadczenia tych osób są tak straszne, że nie będziemy ich Tobie opowiadać, możesz znaleźć je tu: relacje ocalalych. Pamięć Ocalałych ma największą wartość na świecie. 
– Jaką? – zapytasz… ich wspomnienia są mieczem, który broni nas przed powtórzeniem tej tragedii. Poznanie historii osoby, która doświadczyła prawdziwego piekła na ziemi, może sprawić, że żadna osoba nie będzie chciała drugiej zgotować takiego losu.
W to wierzymy.

Symbolika:
Literze hebrajskiej ז (Zajin) odpowiada cyfra 7.
Znaczenie symboliczne: miecz, całość, perfekcja